Σήμερα είναι μια πραγματικά ιστορική στιγμή, αφού η πρώτη υπηρεσία τύπου MySpace, Facebook, WordPress και Blogger κλείνει. Αναφέρομαι φυσικά στην Geocities, στην οποία πολλοί κάναμε τα πρώτα μας δειλά βήματα στο χώρο του Web Design, των κοινωνικών δικτύων και του blogging, πριν… μια ντουζίνα χρόνια – και βάλε.
Το όνομα της Geocities δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτελεί ως ένα βαθμό και πρόγονο των… “προαστίων” των σημερινών RPGs: οι χρήστες που εγγράφονταν στην υπηρεσία διάλεγαν αρχικά μια “πόλη” ανάλογα με τν περιοχή που έμεναν ή το… θέμα που τους άρεσε περισσότερο (π.χ. Hollywood για τους “σελεμπριτάδες”, SiliconValley για εμάς, τους… “σπασίκλες”). Κατόπιν αυτού, ο καθένας είχε τη δική του “σελίδα”, την οποία μπορούσε να διαμορφώσει όπως ήθελε, αλλά και να προσθέσει links προς άλλες σελίδες. Και αφού οι περισσότεροι προσέθεταν παραπλήσιες σελίδες, που ουκ ολίγες φορές βρίσκονταν εντός της ίδιας υπηρεσίας… Να’σου η “κοινωνική δικτύωση”!
Ιστορία από λάθη
Το πρόβλημα με τη Geocities ήταν πως η πορεία της, μετά από μια ένδοξη αρχή, αποτέλεσε μια… συνεχή πορεία από τραγικά σφάλματα και λανθασμένες κινήσεις, που έμοιαζαν λες και προσπαθούσε να… διώξει τα μέλη της. Βλέποντας την επιτυχία της και την ολοένα αυξανόμενη αποδοχή της, η Geocities ενσωμάτωσε διαφημιστικά banners στις σελίδες των χρηστών – κάτι που εξακολουθούν να κάνουν υπηρεσίες free hosting, “δωρεάν φιλοξενίας ιστοσελίδων”.
Οι χρήστες ενοχλήθηκαν, και η Geocities για να εξευμενίσει τα πλήθη αποφάσισε επιπλέον να… προσθέσει ένα Watermark στις σελίδες, με το λογότυπο της, σαν το ημιδιάφανο σήμα που προβάλλουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί “επάνω” από τα “αποκλειστικά ρεπορτάζ”. Έτσι θα ήταν πάντα ορατό στους επισκέπτες πως “βρίσκονταν σε μια δική της σελίδα” και, άρα, θα έτρεχαν να γίνουν μέλη της. Σωστά; Αυτό δεν θα κάνατε και εσείς; Ω, ναι, τι έξυπνη κίνηση… Και σαν να μην έφτανε αυτό, η “πατέντα” με την οποία το Watermark “έμενε” στη σελίδα βασιζόταν σε κώδικα Javascript που ήταν ασύμβατος ανάμεσα σε διαφορετικούς browsers.
Η πτώση
Το 1999 η Geocities ήταν το τρίτο σε επισκεψιμότητα site στον πλανήτη, πίσω μονάχα από τις τότε κορυφαίες AOL και Yahoo. Τι λογικότερο, λοιπόν, για τη Yahoo, από το να εξαλείψει τον ανταγωνισμό και να επεκτείνει την κυριαρχία της με μια, μονάχα, κίνηση; Έσπευσε λοιπόν και αγόρασε την Geocities για το αστρονομικό ποσό των $3,57 δις. Τότε ξεκίνησε η καταστροφή και για τις δύο υπηρεσίες.
Η Yahoo δεν αξιώθηκε ποτέ να αποσβέσει την “επένδυση” της, διότι και αυτή ξεκίνησε “με λάθος πόδι”: άλλαξε από την πρώτη στιγμή τη σύμβαση με τους χρήστες (γνωστότερος όρος, “EULA” ή End User License Agreement), δηλώνοντας πως “όλο το περιεχόμενο που φιλοξενείται στην υπηρεσία ανοίκει σε αυτήν”. Τα κείμενα των χρηστών… Οι φωτογραφίες τους… Οτιδήποτε. Τότε ξεκίνησε “η μεγάλη φυγή”, με ορδές χρηστών να τρέχουν να βρουν εναλλακτικές υπηρεσίες, που δεν θα προσπαθούσαν να “τους φάνε” ότι τους ανοίκε. Δεύτερη εξαιρετική κίνηση της Yahoo, να εξαφανίσει τις “συνοικίες” όπου ομαδοποιούσε τις σελίδες που φιλοξενούσε. Έλα μου, όμως, που μέχρι τότε όριζε ως υπεύθυνους για αυτές χρήστες που, εθελοντικά, προσφέρονταν να ελέγχουν το περιεχόμενο τους. Αυτοί, βλέποντας τόσα χρόνια κόπων, στράφηκαν εναντίων της. Και επίσης, τελικά, έφυγαν χοροπηδηχτά. Μαζί με τους φίλους τους. Πολλούς φίλους τους.
Το τέλος
Περίπου δύο χρονάκια μετά, το 2001, η Yahoo θεώρησε πως αφού “έμπαινε μέσα” από την Geocities, παρά τις… πανέξυπνες κινήσεις της, κάπως έπρεπε “να βγάλει τα σπασμένα”. Έτσι, περιόρισε το bandwidth των δωρεάν σελίδων και δημιούργησε μια υπηρεσία hosting υπό το όνομα της Geocities. Ήθελες σελίδα; Θα την πλήρωνες. Βάλτε κάποιες χιλιάδες χρήστες να “την κάνουν διακριτικά” και τότε.
Σήμερα, λοιπόν, και μετά από πολλές φήμες και φήμες για το οτι θα έκλεινε η υπηρεσία, είναι η τελευταία μέρα που θα μπορούμε, πραγματικά, να επισκεφτούμε τη διεύθυνση της. Η Yahoo συνειδητοποίησε πως “δεν πάει άλλο” και πως δεν είχε, πια, ελπίδες να έχει έσοδα από το όνομα και μόνο, πως δεν είχε νόημα να προσπαθεί να συντηρήσει μια υπηρεσία που, ουσιαστικά, ήταν κάτι υποδεέστερο των σημερινών Blogger και WordPress, και αποφάσισε να την τερματίσει. Όπως, λοιπόν, είχε ανακοινώσει από τον Απρίλιο του έτους, και άσχετα αν πολλοί δεν το πιστέψαμε (ή δεν θέλαμε να το πιστέψουμε), σήμερα είναι το Τέλος. The end. Αυτό ήταν.
Η Geocities, ως μια παλιά φίλη, θα μείνει για πάντα στις καρδιές μας, άσχετα με… τα χάλια της. Ήταν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες παρουσίες στο Internet, ένας χώρος γνωριμιών, πειραματισμού, προβολής των απόψεων και του… “εγώ” μας… Ήταν το σημείο που μάθαμε από… τα (επαναλαμβανόμενα) λάθη των άλλων (μα, ροζ κείμενο σε μπλε background;!;) και συνειδητοποιήσαμε πως η ανθρώπινη βλακεία κυριαρχεί σε μεγαλύτερη μάζα ατόμων από ότι φανταζόμασταν. Ήταν, όμως, και η αφετηρία για πολλά από τα “μεγάλα ονόματα” του σημερινού Internet, ένα στέκι όπου γεννήθηκαν ιδέες, ξεκίνησαν καριέρες, μάθαμε, ενηλικιωθήκαμε…
Αντίο Geocities